uap

À Honore (à jamais) Daumier

01.12.2016 - 13.12.2016

Max Skorwider v. Honoré Daumier

Kurator: Mateusz Bieczyński

„Tak, wszystkie podobieństwa należą do nas!”[1] – napisał Charles Philipon w wydaniu magazynu La Caricature z 24 listopada 1831 roku, potwierdzając w ten sposób prawo satyrycznych rysowników do ukazywania często wbrew oficjalnym oczekiwaniom społecznym i tzw. poprawności politycznej, niedoskonałości otaczającego ich świata. Philipon argumentował, że „podobieństwo, nawet jeśli doskonałe, nigdy nie jest atakiem; nie można rozpatrywać go w takich kategoriach”[2]. Artysta i jednocześnie wydawca litografii Honoré Daumiera opowiedział się w ten sposób za nowym typem twórczości artystycznej. Sztuka zamknięta wcześniej na społeczne problemy otworzyła się na nie i zaczęła pełnić aktywną rolę w rozbijaniu fałszywych schematów poznawczych, podtrzymujących względny ład społeczny.



Choć rzadko wskazuje się na francuską karykaturę jako na jedno ze źródeł tzw. sztuki krytycznej, to z perspektywy historii idei to właśnie ona w wieku XIX przecierała szlaki późniejszym nurtom awangardowym i zainaugurowała aktywne uczestnictwo artystów w życiu polityczno-społecznym w nowej formule[3]. Dziś, gdy karykatura zaliczana jest do sztuki popularnej, nie zaś wysokiej, warto postawić pytanie o możliwość zaistnienia świeżej i trafnej satyry rysunkowej, która odpowie wyższym oczekiwaniom poznawczym.

Twórczość Maxa Skorwidera wydaje się udaną próbą udzielenia na to pytanie twierdzącej odpowiedzi. Artysta, świadomy historycznej genezy myślenia o twórczości artystycznej, jako o narzędziu społecznej przemiany zwrócił się w swoim najnowszym projekcie ku źródłom fenomenu jakim jest karykatura polityczna autorstwa Honoré Daumiera. Wystawa „À Honore (à jamais) Daumier” prezentuje kilkadziesiąt prac graficznych obu autorów zestawionych w twórczym dialogu. Dzieła, które w pierwszej połowie XIX wieku stworzył wybitny przedstawiciel realizmu francuskiego w sztuce określa się niekiedy mianem „archiwum francuskiego społeczeństwa”. Max Skorwider w swoich pracach nawiązuje bezpośrednio do dzieł Daumiera i podkreśla uniwersalność oraz aktualność rozwijanych przez niego idei. Zaprezentowane na wystawie prace odsyłają do aspektów współczesnej kultury, takich jak trendy w modzie i sztuce, normy społeczne oraz postęp technologiczny, stanowiąc hołd dla niezwykłej twórczości francuskiego poprzednika, którego przedstawienia sprzed dwóch stuleci nie straciły swojej siły oddziaływania.


[1] O. Watts, Daumier and Replacing the King’s Body, [w:] A. Wagner, R. Sherwin (red.), Law, Culture and Visual Arts, New York/London 2014, s. 431.
[2] O. Watts, Daumier and Replacing the King’s Body, [w:] A. Wagner, R. Sherwin (red.), Law, Culture and Visual Arts, New York/London 2014, s. 431.
[3] E. Childs, The Body Impolitic: Press Censorship and the Caricature of Honore Daumier, [w:] D. De la Motte, J. M. Przybylski (red.), Making the News: Modernity and the Mass Media in Nineteenth-Century France, University of Massachusetts Press 1999, s. 56.